Czym są kotły centralnego ogrzewania?

Kotły centralnego ogrzewania to źródła ciepła, które służą do ogrzewania budynków. Stosuje się je nie tylko w domach jednorodzinnych, ale też do ogrzewania większych obiektów, np. hal fabrycznych, budynków pływalni, czy urzędów.

Często (niepoprawnie) określane są mianem pieców centralnego ogrzewania. Niepoprawnie, bo piec dostarcza ciepło do pomieszczenia bezpośrednio (jak kominek albo tzw. koza (piec wolno stojący)), a kocioł za pośrednictwem czynnika grzewczego, którym jest najczęściej woda. Ta woda zazwyczaj zasila grzejniki albo ogrzewanie podłogowe.

Alternatywą dla kotła centralnego ogrzewania może być np. pompa ciepła.

Kotły z podajnikiem

Dzięki urządzeniom takim, jak kotły z podajnikiem, możliwe jest połączenie w jednym zarówno bezobsługowego źródła ciepła, jak i możliwości wykorzystania taniego paliwa stałego. Niestety, okupione to jest pewnego rodzaju kompromisami.

Kotły na paliwa stałe, takie jak drewno czy węgiel, najczęściej kojarzą się z kłopotliwą obsługą. Kocioł trzeba załadować paliwem przed każdym paleniem, a później to paliwo uzupełniać. Często wiąże się to z ubrudzeniem i zakurzeniem ubrania, zwłaszcza w przypadku węgla (szczególnie — miału węglowego). Konieczne jest również czyszczenie kotła z popiołu.

Kotły na paliwa stałe nie mogą też zostać zaprogramowane, by same się uruchomiły w odpowiednim momencie. Te wszystkie wady powodują, że często inwestorzy decydują się na zakup urządzenia dającego droższe ciepło, ale bardziej bezobsługowego — na przykład kotła gazowego.

W pewnym sensie kotły na paliwa stałe z podajnikami pozwalają na pracę bardziej bezobsługową, jednocześnie bez rezygnacji z dość taniego paliwa. Niestety, są znacznie droższe od kotłów bez podajnika.

DSCF2007

Powyższa fotografia przedstawia nowoczesny kocioł na pellet, czyli granulowane paliwo powstające z trocin. Duży zasobnik i podajnik pozwalają na ładowanie paliwa co kilka dni (lub rzadziej, w przypadku okresów przejściowych). Paliwo jest dość czyste w użyciu, bo sprzedaje się je w plastikowych workach. Jednocześnie generuje niewiele popiołu.

Niestety, pellet jest znacznie droższy od drewna. To ten kompromis, o którym wspomniałem. Ten kocioł z fotografii posiada również komorę spalania, do której można ładować drewno, oczywiście wtedy trzeba to robić ręcznie…

Naturalnie kocioł gazowy czy pompa ciepła są znacznie bardziej bezobsługowe, niż takie kotły z zasobnikiem i podajnikiem.

Kotły elektryczne

Ogrzewanie elektryczne bardzo rzadko występuje jako centralne ogrzewanie z instalacją wodną. Jeśli już, to częściej źródłem ciepła są pompy ciepła, a nie kotły elektryczne. Ale i takie rozwiązania czasem w Polsce występują, stąd wydało mi się konieczne, by i o nich napisać.

Elektryczne kotły spotyka się rzadko, bo najczęściej nie ma sensu ich montować. Jeśli ogrzewanie ma być elektryczne, lepiej spisze się w tej roli elektryczne ogrzewanie podłogowe pod postacią mat lub przewodów grzejnych. Alternatywą mogą być też elektryczne grzejniki olejowe. Continue reading Kotły elektryczne →

Moc kotłów a zapotrzebowanie na ciepło

Jak bardzo istotne jest dopasowanie mocy kotła centralnego ogrzewania do zapotrzebowania na ciepło w budynku, widać po wielu wątkach na forach budowlanych. Widać tam wypowiedzi ludzi, którzy mają zbyt duży kocioł do zapotrzebowania na ciepło (ściślej — do zapotrzebowania na moc do ogrzewania) i albo mają problemy z eksploatacją kotłów, albo przepłacają za zwiększone zużycie paliwa. Albo wręcz ich kotły ulegają uszkodzeniom ze względu na nieprawidłowe warunki pracy.

I żeby było śmieszniej, za te przewymiarowane kotły dodatkowo zapłacili.

Z całą pewnością błędem jest dobieranie kotła do budynku na oko, w oparciu tylko o jego powierzchnię (domu, nie oka) i jakiś wzięty z sufitu współczynnik, rzędu np. 100 W/m²K. Continue reading Moc kotłów a zapotrzebowanie na ciepło →

Tani (w eksploatacji) kocioł centralnego ogrzewania

Dziś w kilku akapitach opiszę Wam, jakie cechy powinien mieć tani kocioł centralnego ogrzewania. Pisząc tani mam na myśli tani w eksploatacji, bo tak naprawdę tylko ten czynnik ma znaczenie w dłuższej perspektywie. W końcu decydując się na dane źródło ciepła musimy uwzględniać w kalkulacjach jego użytkowanie przez powiedzmy 10-20 lat.

Dlatego istotne jest, by wyboru kotła dokonać rozsądnie i ostrożnie. Najlepiej wszystko dwa razy przeliczyć i nie słuchać tylko porad instalatora, który ma swoje preferencje i przyzwyczajenia. Nie każde urządzenie sprawdzi się dobrze w każdych warunkach. Continue reading Tani (w eksploatacji) kocioł centralnego ogrzewania →

Kotły na drewno

Zdecydowanie najszerszy asortyment kotłów na paliwa stałe na rynku stanowią kotły na drewno. Wynika to przede wszystkim stąd, że drewno i paliwa drewnopochodne dostępne jest w wielu różnych formach: w formie bali i polan, zrębków drzewnych oraz pelletów produkowanych z pyłu drzewnego i trocin. Same trociny też można wykorzystywać jako paliwo dla kotła.

Atutem tego paliwa stałego jest jego niska cena. Zwłaszcza w formie nieprzetworzonej, prosto z lasu, drewno jest najtańsze. Niestety, wymaga pracochłonnego przygotowania do spalania — pocięcia i porąbania na mniejsze kawałki. Oprócz tego, drewno musi być sezonowane, aby mogło być efektywnie spalone. Chodzi o to, by drewno wyschło do wilgotności nie przekraczającej 20-25%, co pozwala na zmniejszenie straty na odparowanie tej wody z drewna. Continue reading Kotły na drewno →

Kotły gazowe

Gazowe kotły centralnego ogrzewania, zwłaszcza te na gaz ziemny, łączą w sobie kilka przyjemnych cech. Przede wszystkim są praktycznie bezobsługowe, a do tego bardzo przyjazne dla środowiska, bo spalają czyste paliwo. Oprócz tego dają relatywnie tanie ciepło, dotyczy to zwłaszcza kotłów kondensacyjnych na gaz ziemny.

To właśnie dlatego kotły gazowe są bardzo często traktowane jako podstawowe i domyślne źródło ciepła dla dziś budowanych domów. Dopiero jeśli nie da się zainstalować kotła na gaz ziemny, inwestorzy zastanawiają się nad alternatywnymi rozwiązaniami.

Rodzaje kotłów gazowych

Tak naprawdę z punktu widzenia użytkownika i późniejszych kotłów eksploatacji, istotne są dwa podziały:

  • ze względu na rodzaj paliwa, tj. na kotły na gaz ziemny i na gaz ciekły (płynny, LPG, propan),
  • na kotły kondensacyjne i tradycyjne.

Kotły na gaz ziemny są wybierane najczęściej. Continue reading Kotły gazowe →